Dragon Awakens

Woken from slumber,

After decade of night.

Dear Life, I will pay you back

Twice over, in kind.

Hold your horses and reins tight,

As I am gonna break them tonight.

Madness

 

Silence is my lullaby, 

and darkness my light, 

Loneliness is my muse 

and madness our child,

Rage is my blood 

and calmness my heart,

Thorns are my bed 

and chaos my night.

----

Partially inspired by my own telugu writing నాలోనే నాతోనే నా ప్రయాణం

Alizeh song - Telugu version - Ae dil hai mushkil

Original: music instrumental

                 

Version 3

మళ్ళీ రావా? మళ్ళీ రావా? 

మళ్ళీ రావా, నూ ఏ నాటికి

మల్లె పువ్వ, ముళ్ళ పువ్వ

మాయం చేసావే నా నన్నుని

 

నీ ద్యాసలో.. అనువంతా… నే లేనా

నా శ్వాసలో.. నిలువంతా…నువ్వేగా

గతించిన వరం నువ్వేలే

వరించిన గతం నువ్వేలే

ఆ రోజు లే

మళ్లీ రా..వు…లేగ

హరించిన సగం నువ్వేలే

దరించిన విషం నువ్వేలే

ఆ రోజు లో

నేను ఆ..గి… పోనే

గతించిన వరం నువ్వేలే

వరించిన గతం నువ్వేలే

ఆ రోజు లే

మళ్లీ రా..వు…లేగ

హరించిన సగం నువ్వేలే

దరించిన విషం నువ్వేలే

ఆ రోజు లో

నేను ఆ..గి… పోనే

వెన్నెల్ని అడిగా, రాత్రుల్ని అడిగా

కనిపించినాదా... కలిమే ‌మరి‌‌

ఆ నింగిలోన, తారల్ని అడిగా

నీ సౌఖ్య క్షేమం... మంచే అని

వెన్నెల్ని అడిగా, రాత్రుల్ని అడిగా

కనిపించినాదా... కలిమే ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌మరి  

ఆ నింగిలోన, తారల్ని అడిగా

నీ సౌఖ్య క్షేమం... మంచే అని

ఆ... చంద మామ…

దోబూచి..లాడనే... నాతోటి

ఆ… నింగి.. నేల..

ఏరోజు... అవి.. కలువవని

గతించిన వరం నువ్వేలే

వరించిన గతం నువ్వేలే

నీకోసమే, 

నిన్ను వీ..డి పోయా

హరించిన సగం నువ్వేలే

దరించిన విషం నువ్వేలే

నికోసమే,

నిన్ను ఓ..డి పోయా

గతించిన వరం నువ్వేలే

వరించిన గతం నువ్వేలే

నీకోసమే, 

నిన్ను వీ..డి పోయా

హరించిన సగం నువ్వేలే

దరించిన విషం నువ్వేలే

నికోసమే,

నిన్ను ఓ..డి పోయా

—english lyrics—

Version 1

ప్రేమ నాలో, పొంగేనీవేళ

నూ వున్నా, లేకున్నా మరి

చెప్పాలంటే, నీ కంటే చాలా

ప్రేమించానే, నూ వెళ్లాకే మరి

నే... నిశినైతే

నూ రవివా... కావా

నే... చలినైతే

నూ సెగవా... కావా

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

ఏ చోట నూ..

ఆ చోట నే లేనా...

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

నా లోన నూ

నీ లోన నే లేనా...

చెలి చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

ఏ చోట నూ

ఆ చోట నే లేనా....

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే 

నా లోన నూ

నీ లోన నే లేనా...

ఏ తీపి తిన్నా, గుర్తొచ్చే నాకు,

నా బుగ్గ పై...నీ ముద్దే కదా

నువెక్కడున్నా, ఏం చేస్తుపున్నా

స్వప్నాలో నాకు...నీ ఊసే కదా

ఏ తీపి తిన్నా, గుర్తొచ్చే నాకు

నా బుగ్గ పై...నీ ముద్దే కదా

నువెక్కడున్నా, ఏం చేస్తు పున్నా

స్వప్నాలో నాకు... నీ ఊసే కదా

నూ... నా.. లోన

ని లోన.... లేనా...

 

నే... చలినైతే

నూ సెగవా... కావా

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే 

ఏ చోట నూ

నా ఎదలో నీ రూపేనా,

చెలి చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే 

నా లోన నూ

నీ లోన నే లేనా...

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే 

ఏ చోట నూ

నా ఎదలో నీ రూపేనా,

చెలి చెలి, చెలి, చెలివే

చెలి, చెలి, చెలి, చెలివే 

నా లోన నూ

నీ లోన నే లేనా...

---------english lyrics---------

------------------

Version 2:

ప్రేమించానే, నిన్ను చాలా 

నీ తోటి, నీ తోడగా

అమ్మ తోడు, తనకంటే  చాలా

వలిచానే, నీ నీడగా 

నే  బాధ ను, నూ హాయి... వేనా

నే మంట ను, నూ గాలి... వేనా

సఖి, సఖి, సఖి, చెలివే 

సఖి, సఖి, సఖి, చెలివే 

నువ్వెక్కడ

నా ఎదలో లేవా,

సఖి సఖి, సఖి, చెలివే 

సఖి, సఖి, సఖి, చెలివే 

నీ వాడినే

నీ ఏదలో  లేనా,

సఖి సఖి, సఖి, చెలివే 

సఖి, సఖి, సఖి, చెలివే

నువ్వెక్కడ

నా ఎదలో లేవా,

సఖి సఖి, సఖి, చెలివే 

సఖి, సఖి, సఖి, చెలివే 

నీ వాడినే

నీ ఏదలో లేనా,

 ఆ వేళ లోన, పువ్వుల్ని చూస్తే 

గుర్తొచ్చే నాకు, నీ నవ్వే కదా

నేనెక్కడున్నా, ఏం చేస్తువున్నా

నాలోన ద్యాస, నీ ఊహే కదా

ఆ వేళ లోన, పువ్వుల్ని చూస్తే 

గుర్తొచ్చే నాకు, నీ నవ్వే కదా

నేనెక్కడున్నా, ఏం చేస్తువున్నా

నాలోన ద్యాస, నీ ఊహే కదా

Version 4

మళ్లీ రావా ? మళ్లీ రావా? 

తేనె గువ్వా నా గూటికి 

తుల్లె పువ్వు ముళ్ళ పువ్వా

గాయం చేసావే నా గుండెకి

నీ ద్యాసలో.. అనువంతా… నే లేనా

నా శ్వాసలో.. గాలంతా…నువ్వేగా

చెలి చెలి చెలి చెలివే

గాలుల్ని అడిగా గువ్వల్ని అడిగా 

కనిపించినాదా… కలిమే మరి

చంద్రుని చూస్తే, గుర్తొచ్చే నాకు,

నీ మోము లోన... నవ్వే కదా

నేనెక్కడున్నా, ఏం చేస్తుపున్నా

నాలోని అణువు...నువ్వే కదా

ఓ... ప్రియతమా…

దోబుచి..లాడవే.... నాతోటి...

ఓ… అహితమా…

అహంకారి

సర్గ-1(ఉత్కళిక చంధస్సు)

అందలముని ఎక్కినావు

వందనాలు పొందినావు

అంత వాడు అయ్యినావు

వింత పుంత పట్టినావు

కొంత కూత మార్చినావు

ఎంత మాట నేర్చినావు

మంద నడత పోయినావు

ఉంది మోత్తము ఒడినావు

కింద జారిపోయినావు

ఎంత మారిపోయినావు

కుంగి నీవు పోయినావు

ఇంక లేచి అరచినావు

***

ఈ ఉత్కళిక లో చివరి రెండు పాదములలో షష్ఠీ విభక్తి లోపించినది

నిప్పు కణిక

గమ్యమేమో దూరముండి
దరికి నూ రాలేవు అంటే,
దిక్కులన్నీ దిక్కుతోచక
మూగబోయి నక్కి ఉంటే,

గాలివాటపు ఓటమేమో
తను గెలిచెనంటు నవ్వుతుంటే,
భువనమంత నిన్ను చూసి
వెక్కిరిస్తూ పక్కనుండి చూస్తువుంటే

హోరు గాలి జోరు పెంచి
పోరు ఈల మోగిస్తువుంటే,
జాలువారే వాన బొట్టు
కంట నీరుని ముంచుతుంటే,

పుడమి తల్లి వడిన చేర్చి
వెన్ను తట్టి ధైర్యం నింపుతుంటే,
మిన్ను లోని నల్ల మబ్బు
“పైకి లేరా” అని ఉరుముతుంటే,
ఎర్ర గుండు మండి మండి
వంటి లోన వేడి పెంచుతుంటే

బగ్గుమని నిప్పు కణికలు
గుండె నిండా అంటుకుంటే,
నాడి లోని నెత్తురంతా
కెరటమల్లె ఉప్పొంగుతుంటే,

బండబారిన కండరాలలో
చైతన్యం సర్రు సర్రున పారుతుంటే,
ఆశ-కోరికలే పోషకాలుగ మారి
సొక్కి-సోలిన మేనులోన
స్ఫూర్తి-శక్తులు కూరుతుంటే,

పెళ్ళు పెళ్ళున మానసిక సంకెళ్లు
తెంచుకుంటూ గెంతుతుంటే,
ఎదురు వచ్చే ఈదురు గాలులు
చీల్చుకుంటు ఉరుకుతుంటే

గెలుపు దారిలో అడ్డు వచ్చే
బండ-రాళ్లు కొండ-లోయలు
కరుకు-నేలలు పొంగే-ఏరులు
ముళ్ల-బాటలు ఘోరాటవులు
కరిగి-కృంగి జరిగి-వంగి
త్రోవ చూపవ దండాలు పెట్టవ !

పేరడీ పాటలు

సాఫ్ట్వేర్ మేనేజర్లకు ఓ ప్రేమ లేక** - పేరడీ పాట

original song : ఆకులో ఆకునై

కోడులో బగ్గునై

మీటులో రోతనై

స్క్రమ్ములో స్కమ్మునై

కడుపాత రొచ్చునై

నీ టీము గుడిపిపోనా

ఎటులైన ఇచటనే ఆగిపోనా? x 2

గల గల నీ వీచు కేరీయరులో మచ్చనై

జల జల నీ పారు హైకులో బ్లాకునై

పగతోటి చిరకాలం తిరిగేటి తేలునై

నడువొంపు దించేటి పదునైన కత్తినై

నీ టీము గుడిపిపోనా

ఎటులైన ఇచటనే ఆగిపోనా?

బరువెక్కి, అల నీ తల నెక్కి మలమల్ల

చెడ గొట్టి, తలవంపు నీకంపు మెయిలునై

ఆకలా దాహమా

చింతలా వంతలా

నీ తలలో వెర్రినై

ఈ కంపెనీ తగలాడ

నీ టీము గుడిపిపోనా

ఎటులైన ఇచటనే ఆగిపోనా?

***

original-బోలో బోలో బోలో రాణి క్యా చాహియే

Waiter: బోలో బోలో బోలో బాయి క్యా చాహియే
              అరె పూరి చాహియే యా పాయా చాహియే

Customer: నీ‌ బాసా నాకు తెల్డం లేదు తెలుగు తెలిసితే సెప్పు

W: ఏ ఊరు మంది? 
C: అచ్చంపల్లి, నీ ఊరు ఏది?

W: హైదరాబాదు, ఇక చూసుకో
     అచ్చంపల్లి బుల్లోడా నీకేటి కావాలా

     కేకు కావాలా స్విస్సు జూస్ కావాలా

     స్వీటు పోటు హాటు బైట్టు పండు వెన్నెల్లో

    తాయి కావాలా స్పైసి చైనీసు తేవాలా

C:  హైదరాబాది వెయిటర్ సాబ్ నాకు బిర్యాని కావాలా

    కేకు లేవో చైనీసు లేవో నాకు తెల్దంట
    బిరియాని పట్టుకొచ్చెరో ఓ పట్టు పట్టాల

W: చల్ రే బాయి, చేరా బోణి, స్టార్ట్ చేయ్యి ఫలహారం
     సూపు తాగి, పాపడాల్నీ బెండు తీసే యవ్వారం

C:  పల్లె దాటి ఫస్ట్ టైము బైటికి ఒచ్చానురయ్యో

     బజ్జి చాట్టు పిల్లగాని లోకమే తెలవదయ్యో

W: తెచ్చిన ప్లేటు చప్పున తింటే బిల్ పట్టుకొస్తా

      టిప్పు లాగేస్తా ఎగ్జిట్ గేటు చూపిస్తా

C: గేటు చూపి నీట ముంచే మాటలు ఎందుకురో
W: అచ్చంపల్లి బుల్లోడా ఇంకేటి కావాలా

C:  హైదరాబాది వెయిటర్ సాబ నాకు ఇంకో బిర్యాని కావాలా

Police:
అరె జానీ కోయి బుక్కడ్ కో ఆతే హువా దేఖా

నహి యహా తో కోయి నహి ఆయా

W: ఓ కిలాడీ ఆపు-దాడి ప్లేటు మారిస్తే బెస్టు
      తిండిబూచి ఆపిచస్తే, పట్టు కొస్తా నీ బిల్లు

C: పెద్ద బిల్లు చూస్తే చాలు ఎందుకో సిగ్గు ఒట్టు

    అందుకే నే పారిపోయా ఆపు నీ జట్టు రట్టు

W: చూసాలే నీ కండలన్ని రౌడీ రంగయ్యో

      అరె అరె నిన్ను తలదన్నే A1 కేడి నేనయ్యో

 C: నీది నాది ఒకటే భాష చూడు బాబయ్యో

W: అచ్చంపల్లి బుల్లోడా ఇంకేమి విననయ్యో

C:  హైదరాబాది వెయిటర్ సాబ, హు హుహు హుం

                                                ***

original song తాను నేను

తాను నేను ముళ్ళు వేలు  

తాను నేను కురుపు సలుపు  

తాను నేనూ పంది చేను  

తానూ నేనూ వేరు వేరు  

కసి తానైతే మసినే నేనూ  

మరణం ప్రాణం తానూ నేను  

ఎలుక పిల్లి, పెదవి చేదు.... 

తాను నేనూ గరళం గొంతు

వీధి నేను కుక్క తాను  

దారం నేను తెంపే తాను  

గుర్రం నేను పగ్గం తాను  

కావ్యం నేను కషాయం తాను  

నేను తాను రాగం రోగం  

వేరైపోని రాహు గ్రహణం  

నేను తాను రాగం రోగం  

వేరైపోని రాహు గ్రహణం

తాను నేను ముళ్ళు వేలు  

తాను నేను కురుపు సలుపు  

తాను నేను బెత్తం గాయం  

తాను నేను గాయం గేయం

తాను నేను ముళ్ళు వేలు  

తాను నేను కురుపు సలుపు  

తాను నేనూ పంది చేను  

తానూ నేనూ వేరు వేరు  

కసి తానైతే మసినే నేనూ  

మరణం ప్రాణం తానూ నేను  

ఎలుక పిల్లి, పెదవి చేదు.... 

తాను నేనూ గరళం గొంతు  

గరళం గొంతు గరళం గొంతు  

గరళం గొంతు గరళం గొంతు

***

original song వీణ వేణువైన సరిగమ విన్నావా

కోడి వేపుడైన చిటపట విన్నావా

ముక్క ఉడికిన మధురిమ కన్నావా

తనువు తహతహలాడాల, జివ్వురేగాల

జిహ్వ ఊగాల ఉయ్యాలలీవేళలో

||కోడి వేపుడైన||

చక్కగ మగ్గిన వేళ, ఆ వాసన తగిలిన వేళ

నా నోటిలో, నీ ఊసులే పలికే రాగమాల

ఆకలి రగిలిన వేళ, ఆ ముక్కను కొరికిన వేళ

నా తనువునా, అణువణువునా జరిగే రాసలీల

||కోడి వేపుడైన||

ఎదలో కోరిక ఎదుట, ఎదుటే నిలిచెను తునక

నీ రాకతో నా నోటిలో, కురిసే రసకేళిక

కదిలే కోరిక చిలక, అది నోట్లో కొస్తే గనక

నా పొట్టలో, నీ దినుసులే నడక నవ్య కళిక

||కోడి వేపుడైన||

***

[సురా] పానం

Original : సిరివెన్నెల - విధాత తలపున ప్రభవించినది

మధించి కడలిన, ప్రభవించినది, అనాది జీవన పానం, ఓం...

ప్రాణనాడులకు స్పందననొసగిన ఆది ప్రణవ సారం, ఓం ...

మధిర కొలనులో ప్రతిబింబించిన విశ్వరూప విన్యాసం

ఎద కనుమలలో, ప్రతిధ్వనించిన మధించి మదించి కాశ్యం ...

రససస్వర సుర ఝరీ గమనమౌ, సార పాన సారమిది ||2||

నే తాగిన జీవన పానం, ఈ పానం ..

మదించినై మతి-చించితిని ఈ కవనం, మధించినై మధిపించితిని ఈ మదిరం

ప్రాగ్దిశ సమయములోన సురభర మధూప కూజల సేవ,

జాగృత విహంగ పరులే వినీల గగనపు వేదిక త్రోవ ||2||

తొలికిన ఝరఝర రసముల సుర-గతి జగతికి శ్రీకారము కాగ,

విశ్వ కావ్యమునకిది భాష్యముగా..

మదించినై మతి-చించితిని ఈ కవనం, మధించినై మధిపించితిని ఈ పానం

జ్వలించు ప్రతి నర గళమున పారిన అమృత పాన తరంగం

చేతన పొందిన స్పందన ధ్వనించు హృదయ మృదంగ ధ్వానం ||2||

అనాది పానం ఆది సారమున అనంత జీవన వాహినిగ సాగిన శృష్టి విలాసమునే

మదించినై మతి-చించితిని ఈ కవనం, మధించినై మధిపించితిని ఈ పానం

***

మానుగల్లు(aka Hyderabad) వాకువ

వికీపీడియా మేరకు, హైదరాబాద్‌ను 1591లో కులీ కుతుబ్ షాహీ నెలకొల్పాడంటారు. కానీ ఇది మొత్తము వాకువ(కథ) కాదు

తెలంగాణకి జైనమత జరిమి(చరిత్ర*) ఉంది. 1000 C.E. కి ముందే, జైన కోబైలు (క్షేత్రం*) గా పేరు పొందింది.

మచ్చుకకు, kulpakji ను చూడండి — ఇది కుతుబ్ షాహీ సావి (కాలం*) ముందే ( కాకతీయులకన్నా ముందే) ఉన్న మొనారి(ప్రముఖ*) జైన బైలు (క్షేత్రం*). అలాగే, కరీంనగర్‌లో బొమ్మలగుట్ట దగ్గర గుర్తించిన జైన పరిదెల్పాలు (శాసనాలు*) మరియు తెలుగు అల్లులు (పద్యాలు*), 945 C.E. నాటివి. ఈ అల్లులు పంప పొహి(కవి*) తమ్ముడు రాయించాడు/చెక్కించాడు (పంప పొహి కన్నడంలో మహాభారతాన్ని నుడించిన (అనువదించిన*) మొనారి పొహి) ఇతడు సబ్బినాడుకు(కరీంనగర్*) చెందిన వాడు అని, తెలుగు వాడే అని కొందరి తెలుగు జరిమికారుల(చరిత్రకారులు*) వాటు(వాదన*).

తెలంగాణం శాతవాహనుల సావి నుంచి నిలువుమయమే (జనమయమే*). చెప్పాలంటే శాతవాహనులకంటే, ఇంకా చాలా ముందు నుంచి నిలువుమయమే.  ఈ జైన కోబైలు గురించి ఇప్పుడు ఎందుకు చెప్పాలి అంటారా ?

హైదరాబాద్ దగ్గరలోని చిలుకూరు వద్ద ఒకప్పుడు జైన మరం ఉండేది ; ఇది సుమారు 2000 ఏళ్ల నాటిది అని జరిమికారుల అంచనా. కాకపోతే దానీ కూలగొట్టి, అక్కడి రాళ్లను దగ్గరలో ఉన్న చెరువు కట్టడంలో వాడేశారు. ఆ రాళ్లలో ఒకదానిపై "janina basadi" ( may be “జనీన వసతి”) అనే పరిదెల్పం కూడా గుర్తించారు.

అదే సావి నాటి, హైదరాబాద్‌ దగ్గరలో రష్ట్రకూట ఠేవ(శైలి*)లో కట్టబడిన ఒక చిన్న కోవెల కూడా ఉంది ; ఇది సుమారు 1000 ఏళ్ల నాటిది.  

మూలం

తెలంగాణ జరమికారుడు సురవరం ప్రతాప్ రెడ్డి రాసినదాని మేరకు ; గోల్కొండ సల్తనేట్‌లో 7వ ఏలిక అయిన అబ్దుల్లా కుతుబ్ షాహి తన కోట (నేటి గోల్కొండ కోట) పునాది వెయ్యటం కోసం కొండయ్య అనే వ్యక్తి బాసట(సహాయం*) కోరాడు. కోట పునాది వెయ్యటానికి సంబంధించిన ఒప్పందం రాత రూపంలో, పర్షియన్ మరియు తెలుగు నుడిలలో రాయబడింది.

ఆ ఒప్పంద పొత్తాని సురవరం గారు వెతికి, కొండయ్య లెంబి(కుటుంబం*) వద్ద కనిపెట్టారు — దీనిపై గోల్కొండా తరాంకు(పత్రిక*)లో 1941లో ఆయన రాసిన విరివి-వ్రాలు(వ్యాసం) ను చదవవచ్చు:

* జనవరి 9, 1941 సంచిక

* ఫిబ్రవరి 3, 1941 సంచిక

* ఫిబ్రవరి 20, 1941 సంచిక

గోల్కొండ కోట కూడా ఒక చిన్నపాటి పాత కాకతీయ కట్టడము పై కట్టబడి ఉండొచ్చు అన్న జాడలు ఉన్నాయి.

ఇప్పుడు హైదరాబాద్‌కి ఉన్న ఇతర పేర్ల గురించి:

భాగ్యనగర్/బాగ్‌నగర్ పేరు మీరు వినే ఉండొచ్చు — కొందరైతే దీనిని భాగమతి పేరు మీదనని అంటారు, మరికొందరైతే బాగ్ అంటే తోట అని, హైదరాబాద్ అనగా "సిటీ ఆఫ్ గార్డెన్స్" అంటారు .

అయితే ఇంకో పాత పేరు కూడా ఉంది — మానుగల్లు.

ఈ “మానుగల్లు” అనే పేరు కుతుబ్ షాహి రాసిన ఒప్పంద పొత్తములో కూడా కనిపిస్తుంది — ఇది "మాను" (చెట్టు) + "గల్లు" (రాళ్లు) అని అర్థం.

ఈ పేరు ఎలా వచ్చింది అనే దాని మీద నా ఆలోచన:  

"ఇక్కడ ఏముంది **చెట్లు** **రాళ్లు** తప్ప" అని ఒక వాడకం ఉంది, దానిలో నుంచి **మానుగల్లు** పేరు వచ్చి ఉండొచ్చు కాబోలు

తెలంగాణలో చాలా ఊర్ల పేర్లలో "గల్లు" లేక "కొండ" ఉంటుంది:

* ఓరుగల్లు – ఏకశిలా నగరం (వరంగల్)

* మానుగల్లు / గొల్లకొండ

* పానగల్లు

* ఇనుగల్లు

* చలికల్లు 

* రావికల్లు

* నాగరికల్లు/నకిరేకల్

* నల్లగొండ

* రాచకొండ

* దేవరకొండ

* హనుమకొండ

పొట్టిక్కలు

జుట్టు గాథ

లేనివారికి వెలితి రోత

ఉన్నవారికి క్షవర మోత

ముసలివారికి తెల్ల పూత

మహా చెడ్డదమ్మ ఈ జుట్టు గాథ

**

జాబు

లేనప్పుడు ఊరించేది

ఉన్నప్పుడు విసిగించేది

వరాల జల్లు కురిపించేది

వారాంతాల్లో పీడించేది

నిద్దర లోనూ నిలదీసేది

వదిలేస్తా అని బెదిరించేది

దానమ్మ, అందుకే నేను వదిలి చచ్చేది

**

ఆంజనేయుడు

లవ కుశల చేత భరత లక్ష్మణుల పరాజయము చూచి

క్రోధించి లంఘించి కదనరంగానికి కదిలి వచ్చే మారుతి

కానీ రామ బాలుల రామనామ సంకీర్తనాస్త్రము ముందు

అనంత శిఖరాలు పెళ్ళగించు ఆంజనేయుడు అశక్తుడాయె

**

పడమటి తెలుగు

వెయ్యి ఏండ్లు తర్వాత పుట్టిన వాఁడు అట

పడమటి తెలుంగు అట

స్పఘెట్టి ఇటాలియన్ అట

మన నుడికారాన్ని పోలినదట

పిచ్చి మాటలు కట్టి పెట్టాలట

ఇక ఈ తెలుగు వాఁడు కి సెలవుట

**

జ్ఞాపకాలు                                                                                                      (అల్పాక్కర)      

జ్ఞాపకాలే మన ఆప్త మిత్రుల్

జ్ఞాపకాలే మన గాఢ శత్రుల్

జ్ఞాపక లేమియే అల్పాయువు 

జ్ఞాపక కలిమియే అమరాయువు

**

కడలి నెల ప్రేమ కథ

మాపు వెన్నెల తళుకు మిణుకు

కడలి అలల ఒయల హొయలు

మిరుమిట్లు గొలిపే 

       ఈ కాలచక్రముని వినుడు

కడలి ఉవ్వెత్తున ఎగిసెను

ఆ నెలరాజుని చేరాలని,

అల పట్టుకు లాగే ఆ వెలిరాజు

కడలిని కౌగిట్లో బంధించాలని

అమవాస నాడు రేరాజు లేని రోజు 

సాగరి మదిన హోరు కనుల కన్నీరు 

కడలి కన్నీరుకి లవణమయమాయె 

                         జలధి మున్నీరు

ప్రతి పది అయిదు దినములు

నిశికేశి నెచ్చెలితో దోబూచులాడగా,

ప్రతి రోజు దొర రాజు 

    చిరు-చిరు మోము చూపించగా

కసు బుసు లాడె కడలి 

    కొపముంతా ధరుడిపై చూపగా

నిండునాడు పున్నమి కాంతుల సరిగమలలొ

సమద్రి ఉగ్రరూపము దాల్చి విరహ నాట్యములాడగా

సమస్త జీవరాశులు మైముగ్ధులై

      కనురెప్పార్పక కనువిందుల చిందులు చూడరా

అనాదిగా సాగు ఈ విరహ వేదన కేలిక

ఏనాడు సుఖించునో కడలి నెల ప్రేమ కథ

ఆనాడే ముగియును 

              సమస్త భూమండల మనుగడ

***

కడలి=sea

నెల=moon

వెలి=white

లవణమ=salt

రే=night

డబ్బు

పుడితే డబ్బు పోతే డబ్బు  

ధూళి డబ్బు గాలి డబ్బు

నేల డబ్బు నీళ్లు డబ్బు

ప్రేమ డబ్బు పెళ్లి డబ్బు

పేగు డబ్బు పాడే డబ్బు

జబ్బు డబ్బు మందు డబ్బు

డబ్బు డబ్బు డబ్బే డబ్బు 

గుండె చప్పుడు లబ్బు-డబ్బు

మనిషి నడత టప్పు-డబ్బు

డబ్బు కోసం గిబ్బు-గిబ్బు

బ్రతుకు మొత్తం కబ్బి-గబ్బు 

లేనే లేదు తప్పు-ఒప్పు 

కానే కాదు తెలుపు-నలుపు

ఉంది ఒక్కటే లిబ్బి-డబ్బు 

సలాము కొట్టు కాసు-దుడ్డు

ఉన్నవాడు లేనివాడు 

కిందవాడు పైనవాడు

మధ్యవాడు మిథ్యవాడు

ఎవ్వడైనా ఎప్పుడైనా ఎక్కడైనా 

డబ్బు ముందు మోకరిల్లుతాడు

డబ్బు డబ్బు డబ్బే డబ్బు

                                                           

గిబ్బు: fight, kill

కబ్బి: cheat, మోసము

లిబ్బి డబ్బు కాసు దుడ్డు: money

మిథ్య : deceptive, unreal

మోకరిల్లు : kneel down

https://andhrabharati.com/dictionary/index.php

SriSri siprali

 When we think of Sri Sri — Srirangam Srinivasa Rao — we often think of his fiery, revolutionary poetry. Verses like:

"స్వర్గాలు కరిగించి, స్వప్నాలు పగిలించి, రగిలించి రక్తాలు ...."

"... ఇలాతలంలో హేమం పిండగ- జగానికంతా సౌఖ్యం నిండగ…"

"నేను సైతం ప్రపంచాగ్నికి సమిధ నొక్కటి ఆహుతిచ్చాను..."

These are some of his powerful lines that shook up the telugu world and inspired generations. But there's a side to Sri Sri — a side full of wit, satire, and humor. That side comes through beautifully in a book called Siprali, a collection of his more playful poems.

What’s interesting is that Sri Sri, who was known for ditching traditional poetic forms early on in favor of free verse, actually returned to classic meters later in his career — especially in poems of Siri Sirimuva, written in the Kanda meter. By the way, Siprali isn’t just a random title — it’s a blend of three sections:

si: సిరిసిరిమువ్వ పద్యాలు

pra: ప్రాస క్రీడలు

li: లిమరుక్కులు

While much of Siprali still carries his signature political and social satire, there are quite a few gems that are just plain humorous. And those are the ones I want to share here.

కుర్చీలు విరిగిపోతే

కూర్చోడం మాననట్లు గొప్ప రచనలన్

కూర్చే శక్తి నశిస్తే

చేర్చదగు నొకింత చెత్త సిరిసిరిమువ్వా!

***

మళ్లీ ఇన్నాళ్లకు ఇ

న్నేళ్లకు పద్యాలు రాయుటిది

యెట్లన్నన్ పళ్ళూడిన ముసిలిది కు

చ్చిళ్లన్ సవరించినట్లు సిరిసిరిమువ్వా!

***

మీసాలకి రంగేదో

వేసేస్తే యౌవనం లభించదు నిజమే!

సీసా లేబిల్ మార్చే

స్తే సారా బ్రాంది యగునె? సిరిసిరిమువ్వా!

***

ఉగ్గేల త్రాగుబోతుకు?

ముగ్గేలా తాజమహలు మునివాకిటిలో?

విగ్గేల కృష్ణశాస్త్రికి?

సిగ్గేలా భావకవికి? సిరిసిరిమువ్వా!

***

పెద్దబాలశిక్ష చదివీ

చదవడమే తడవుగాగ సాహిత్య విశా

రదులయినట్లుగా భావిం

చెదరు గదా కొంతమంది సిరిసిరిమువ్వ!

***

అరిచే కుక్కలు కరవవు

కరిచే కుక్కలు మొరగవు

కరవక మొరిగే కుక్కలు తరమవు

అరవక కరిచే కుక్కలు మరలవు

అరవని కరవని కుక్కలు ఎక్కడా దొరకవు

***

అతగాడి పేరు గురాచారి

అతనో పెద్ద దురాచారి

అతనిది దెప్పుడు మరో దారి

అతనికంటే భార్య కొద్దిగా అనాకారి

అతనిపాలిటి కావిడ మహమ్మారి

***

తెలుగువాడి తెలివి తేటలకి జై జై

తెలుగు వాడు దేనికైనా సై సై

తెలుగువారిని ఎదురువాడు నై నై

తెలుగునాట కవులపాట హై - ఫ్య్

ప్రస్తుతానికి వస్తా మరి నేస్తం బై బై

****

ఏడి శివం

 ఏ...డి... శివం 

నూ... నే... శివం 

జీ.వం... తపం

ప్రే.మే.... శివం 

నమ్మేవాడికి పలికే శివమే ప్రేమగ వెలుగవునూ....

నమ్మనివాడికి చూపే ప్రేమే శివముగ వెలుగవునూ....

ప్రేమే శివం సేవే శివం నిత్యం

ప్రేమే శివం సేవే శివం సర్వం

ప్రేమే శివం సేవే శివం నిత్యం

ప్రేమే శివం సేవే శివం సర్వం

ఏ....డి.... శివం 

నూ...నే... శివం 

ప్రా.ణం.. ఇహం

ప్రే.మే... శివం

విషమును కక్కే దేహం ఉంటే లోకం శోకమురా....

సాయము చేసే మనసే ఉంటే లోకం సౌఖ్యమురా...

ప్రేమే శివం సేవే శివం నిత్యం

ప్రేమే శివం సేవే శివం సర్వం

ప్రేమే శివం సేవే శివం నిత్యం

ప్రేమే శివం సేవే శివం సర్వం

ఏ....ఏ.... శివం 

నీ...నా... శివం 

ఆ.త్మే... నిజం 

సే.వే... శివం

కంచలు కట్టే మాటలకెప్పుడు తావే లేదు కదా ....

మంచిని పంచే దారులకెప్పుడు అంతం లేదు కదా..

ప్రేమే శివం సేవే శివం నిత్యం

ప్రేమే శివం సేవే శివం సర్వం

ప్రేమే శివం సేవే శివం నిత్యం

ప్రేమే శివం సేవే శివం సర్వం

ఏ...డి... శివం 

నూ... నే... శివం 

జీ.వం... తపం

ప్రే.మే.... శివం 

Original song was written by vairamuthu for tamil movie anbe sivam.

For telugu dub, vennelakanti had written the lyrics.

I wanted to write my own version of the song after watching the movie and this is it.

నమ్మేవాడికి శివమే నిజమంటా

నమ్మనివాడికి నిజమే శివమంటా 

వర్ణమాల

అనాదిగా మే 

వర్ణాలంటూ వర్ణములంతా

చెరో పథానా పోతామంటే,

శబ్దము తప్ప అర్థము ఉండదు 

అర్థము లేక వ్యర్థము పలుకును,

సందిగ్థం తప్ప సారం ఉండదు

సారము లేక భావము పలకదు

రవ్వ రవ్వ అర్ణవమవుతుంది

వర్ణం వర్ణం పదమవుతుంది

శబ్దం అర్థం ఒకటవుతుంది

భావం భాష్యం జన్మిస్తుంది,

వర్ణాలన్నీ వైరం వదిలి ఒకటైతేనే 

హరివిల్లుగా వెలుగవుతుంది

మందారపు సింధూరం

కాశ్మీరపు వాకిటలో సింధూరపు జల ధారలు మందారపు జన తారలు బంధూరపు పర్వత శ్రేణులు బందూకుల బందీ ఖానాలు

సింధూలను
హిందూలుగ ముసలిముగ
విభజించే సైంధవులు
అర్జించే భిక్షకులు
ఘాతకులు అటువైపు

పొలిమేరన పొలమారక
మతమెరుగక ఒకతీరుగ
గర్జించే రక్షకులు
నిర్జించే శిక్షకులు
సైనికులు ఇటువైపు

మ్రోగే సమర-మృదంగములు
పూచే విద్వేషములు, వీచే విధ్వంసములు
పేల్చే సాయకములు, చీల్చే చక్రములు
చచ్చే పామరులు పాతకులు సైనికులు

కాలేది కాష్ఠమో కొరికేది కంకోష్ఠమో
గెలిచేది మనమో మరణమో రణమున
ఓడేది వాడో మానవత్వమో సమరమున
మిగిలేది వరమో పరమో చివరన

***

కూలిగాడు

    కూలిగాడు వాడు  

    బానిసగాడు కాదు

    కొలువు చేసేటోడు వాడు 

    నిన్ను కొలిచెటోడు కాదు

    లేనివాడు ఏమో వాడు 

    అదటులేమి ఉన్నవాడు కాదు 

    కూలితనములో గొప్పతనము 

    నీతి పలుకుల పొత్తము,

    నీటి బుడగలు మొత్తము

    తూట్లు పొడవగ రిక్తము

  

    ***

    అదటులేమి: lack of respect

    కూలితనములో గొప్పతనము: dignity of labour

వలపు వ్రాలు

మనసులో మబ్బులు కమ్మయ్యేగా

రజని యే ఆ రవి ని దాచేయ్యగా 

చల్లని మాపులో

ఏకాంత వేళలో

వాంఛల పొంచులో

కించిత్ కషితో

కంచిత్ కృషితో

సంచిత ఆశలతో

కాళిదాసుకే ఈర్ష్య పుట్టగా

కృష్ణశాస్త్రికే మతులు చెడగా

ఆ కాంతా దాసుడే ప్రేమ కవితా పత్రం రాయగా

     "స్వయంప్రకాశీత రూపమా అమావాస్య దీపమా

      సౌందర్యవనమా ప్రేమోన్మాదక మరణ శాసనమా

      స్వప్నలోక విహంగమా గుండెలకు చేయు గాయమా

      నిర్భావ వరదాయిని నీకు నా నమస్సులు"

అని ఆ జాబిలికి జాబు రాయగా

జవాబుగా మౌనమా మౌనంగీకారమా

చీత్కారమా, ఫట్కారమా లేక అంగీకారమా 

ఓ బాలగోపాల వ్రాసావులే వినసొంపు జోల

ధన్యవాదాలు, నీ చలువ నే రాస్తి రోత రోల

సుఖమయమవ్వాలిలే నీ ప్రేమ గోల

                                                     ***

ధర్మ నీతి

అమ్మ బొడ్డు కోసింది మొదలు

భూతల్లి ఒడిన బూడిదై కాలే వరకూ

అవినీతి రీతియే నా వేద భారతావని ధర్మ నీతి

పదవుల్లో ఉండే దొరలు మొదలు

కొలువుల్లో ఉండే ప్రజలు వరకు

ఆఖరికి ఆ ఏడుకొండల సామి ముడుపు కొరకు

ఇచ్చి పుచ్చుకోవడమే

  ఈ వికర్మ-భూమి నేటి అలనాటి ఆనవాయితీ

పన్నుల భారం ముళ్ళ శిరోధార్యం 

        కాని విద్య-వైద్యం చిల్లర బేరం

అయినా ఓటే వెయ్యని గాడిదలకు 

       కలుషిత సామ్రాజ్యమే సరైన రాజ్యం

ఉచితాలకు రుచి మరిగిన జనం

       పురోగతి అధోగతిపాలయితే వారికేం

అయినా ఓటు అమ్మిన కుక్కలకు 

        నక్కల సామ్రాజ్యమే సరైన రాజ్యం

ముష్కర మూకలు కక్కేరు విష విద్వేషములు

కాని జనుల భవితకై కదం తొక్కరే! నోరు మెదపరే!

ఓటుని అమ్ముకోవద్దని హితోపదేశం చేయరే

లంజ్చం హీనమని గొంతేత్తి గీతోపదేశం చేయరే

అయినా అధర్మార్జన చేసే పందులకు 

       విషపూరిత సామ్రాజ్యమే సరైన రాజ్యం

అనాటి కవుల నుంచి ఈనాటి నా బోటి వారి వరకు

ఎవరెన్ని రాసినా ఎవరెన్ని కూసినా ఏమి లాభం

అధర్మ పథమే పరమ పథముగా పరుగిడు జనం

కాల-ధర్మమే ఇక నిర్ణయించును భారతపు పథగమనం

నీలి చుక్క(Earth)

పాలపుంతలో 

చక్కని 

నీలి చుక్క

కణకణ కణికకు

కనకపు తీరములో

మంచు టోపీ

పెట్టుకొని

హిమ మేజోళ్ళు

వేసుకొని

నీళ్ల దుప్పటి

కప్పుకొని

మట్టి దిబ్బలు

అద్దుకొని

ఆ దిబ్బలపై 

ఆకుపచ్చని రంగు  

పూసుకొని

గాలి బుడగలో

ఇముడుకొని

పొత్తిన జీవులు

దాచుకొని

మనుషులు 

పెట్టే బాధలు

ఓర్చుకొని

రివ్వున తిరుగు

ఎంచక్కా

                                                 ***

కణకణ కణికకు కనకపు తీరములో

Near sun's (goldilocks) habitable zone.

ఈ ప్రొద్దు "పొద్దు"కి అంకితం

 ఈ ప్రొద్దు "పొద్దు"కి అంకితం / Today is dedicated to 'పొద్దు'.

ప్రొద్దు/పొద్దు - it has two meanings: "దినము/పూట/day" ; "సుర్యుడు/రవి/sun".

The word "పొద్దు" (poddu) likely originated with the meaning "sun" and later evolved in common usage to mean "day."

In early/old days, people thought that "ప్రొద్దు" is vikruthi of sanskrit word "బ్రధ్న/sun" but it has been established as Dravidian word by linguists. 

cognates of ప్రొద్దు/proddu: పొళ్షదు(tamil), పొత్తు/పొర్తు(kannada)

ఒక పొద్దు(ఒక పూట): once a day

ఇరు పొద్దు(రెండు పూటలా): twice a day

ముప్పొద్దు(ముడు పూటలా): thrice a day

అప్పుడు: ఆ + పొద్దు, at that time

ఇప్పుడు: ఈ + పొద్దు, Now

ఎప్పుడు: ఏ + పొద్దు, when

ఎల్లపుడు, ఎల్ల-పొద్దు: ఎల్లన్‌ + అపుడు; all-day; always

ఓరంతపొద్దు: ఓర+అంత+ప్రొద్దు; ఒక రోజంతా; all-day; always

పొద్దుగూకులు: all-day; always

రవంత-పొద్దు,ఇసువంత-పొద్దు: small/little time

కొండొక పొద్దు: small/little time

రొద్దు: small/little time

కూటి పొద్దు: భోజన వేళ; Time to eat.

యేడొద్దులు, ఏడొద్దులు(ఏడు పొద్దులు): seven days

పొద్దు పోదు, పొద్దు-పొవట్లేదు: time doesn't pass-by; it's boring

జాము పొద్దు: In dictionary, its given as entire day; but ౙాము mean 3 hours ( its unclear to me ??)

పొద్దు తిరుగుడు పువ్వు: sun flower

పొద్దుౙూఁడు: moon

morning:

పొద్దు పొడిచే ముందు : just before sun-rise

తొలి పొద్దు: first sun-rays

పొద్దు పొడుపు: morning

పొద్దు పొడిచాక : after sun-rise, morning

అంబలి పొద్దు/అంబటి పొద్దు: breakfast-time; morning time to drink a dish called అంబలి (7AM - 10AM)

పొద్దున: In the morning

after-noon:

కరకర పొద్దు : A lot of time has passed since the sun rose.

(other usage) కరకర ఆకలి: excess hunger

పెద్దంబలి పొద్దు: afternoon; lunch time

నడి పొద్దు: mid day

ఎండపొద్దు: after-noon

లేఁబ్రొద్దు/లేంబ్రొద్దు/లేంప్రొద్దు: లేఁత + ప్రొద్దు; లేత ఎండ; early afternoon.

సన్న పొద్దు, సన్నియ పొద్దు: when sun rays are thin/soft (నీరెండ), after-noon,(around 3:00 PM)

evening:

అల పొద్దు: అల(మందం/కొంచెం) + పొద్దు

ఆల పొద్దు: A time when cattle(ఆల) returns after grazing.

ఆల-పొద్దు-చుక్క, కుందేటి-చుక్క: Planet Venus; Venus can be seen in evening/twilight.

అంగుడుపొద్దు

ఎడ పొద్దు

ఎర్ర పొద్దు, నెత్తురు పొద్దు: When sun is red in evening.

సందె పొద్దు: సంద్య పొద్దు

పొద్దుగ్రుంకు, పొద్దుగూకు, పొద్దుగూకి, ప్రొద్దుగ్రుంకి, పొద్దుమూకుట: సాయంకాలంవటం

గ్రుంకు: go down

ఎసళ్లుపొద్దు: ఎసరు* + -లు + -అ + (పొద్దు); A time when cooking starts in the late evening.

ఎసరు : వంటకై మరగకాచిన నీరు

పొద్దు ఎక్కుతున్నది : sun set

వాలు పొద్దు, పొద్దు వాలు: sun set, evening

మలిపొద్దు: evening

night

పొద్దు ఎక్కింది, పొద్దుపోయాక: after sun

కాందారి మాందారి పొద్దు, కానిదారి మానిదారి పొద్దు: mid night; roads, trees are not visible

ముచ్చిమి పొద్దు, ముచ్చు పొద్దు: time when robbers roam; night

సరిప్రొద్దు: mid-night

నిద్రపొద్దు

పొద్మీకి

పొద్దు మాపు: all day

references:

మాండలిక పదకోశం by అక్కిరాజు రమాపతిరావు

పదబంధ పారిజాతము

తెలుగు వ్యుత్పత్తి కోశం by లకంసాని చక్రధరరావు

త్రివేణి by బిరుదురాజు రామరాజు

https://andhrabharati.com/dictionary/

పొద్దు-నెల from నుడి-నానుడి

Note: some are dialectal words.

I will update this page, if I find any other usage of word పొద్దు

वेश्या

వేశ్య

తను శవమై

ఒకరికి వశమై

తనువు పుండై

ఒకరికి పండై

ఎప్పుడూ ఎడారియై

ఎందరికో ఒయాసిస్ అయి

Hindi Translation

वह शव बन के, 

किसी के आधीन हो के!

अपने तन को घायल करके, 

दूसरों के लिए अमृत पान बन के!

वह हर दिन रेगिस्तान बन के, 

कितनों के लिए ओएसिस हो के!

- written by Alishetty Prabhakar

- translated by telugufile

రావణ మండోదరి కథలు - 3 శివతాండవ స్తోత్రం

 

కవనాప్రసవం

 

ఈ లోకంలో నా కనుల వాకిట్లో 

జరిగే, జనుల ఇక్కట్లు అక్కట్లు కనికట్లు,

అవే నా భావావేశాలకు పోషక-ముట్లు

మదిలో స్మరించి, ఎదలో రమించి

భావాలు మదించి, ఆలోచనలు రంగరించి

పదాలు గుణించి, కాగితంపై లిఖించి

నా యువ నవ కవనాలని ప్రసవించినాను

****

చద్ది రాత

ధూర్తులు దేశాలని పాలీద్దురు

మూర్ఖులు ప్రజలని పీడిద్దురు

థ్రాష్టులు దేశాలని కొలువెట్టినారు

నికృష్టులు నిధుల్ కొల్లగొట్టినారు

భ్రష్టులు దేశాలని బంధించినారు

అపకృష్టులు స్వేచ్చని హరించినారు

గొర్రెలు కసాయిని నమ్మేరు

గాడిదలు ఓటే వేయరు

పందులు ఓటుని అమ్మేరు

బర్రెలు హక్కే కోరరు

బానిసలూ ప్రశ్నే అడగరు

అధములు గ్రూపులు కట్టేరు

పామరులు మాకేల అనుదురు

భారతి బోరున ఏడ్చె

వ్యర్ధులు నా బిడ్డలు అంతా అని

మనుషులు నన్ను తిట్టే

పశువులతో మము బోల్చితివి అని

పశువులు నన్ను తిట్టే

పాషాణాలతో మము బోల్చకు అని

ఇక నాలాంటి దద్దమ్మలు

ఇలాంటి పనికిరాని

పిచ్చి కూతలు కూసేరు

ఇక మీలాంటి చద్దెమ్మలు

ఇలాంటి చద్ది రాతలు చదివి

నన్ను తిట్లతో పొగిడేరు

లేక పొగడ్తలతో తిట్టేరు

కానీ మనలాంటి పౌరులు 

ఉన్నంత వరకు 

మన దేశము  

నిత్య అ(భి)వృద్ధి దేశమే   

****

చ్చెత్త రాత

నిజాం రజాకార్లు పాయే

ఖద్దరు ఖాకీలు అచ్చే

హుకుం జులుం పాయే

దాష్టీకం దౌర్జన్యం అచ్చే

దుష్పరిపాలన పాయే

దుర్మార్గపు పరిపాలన అచ్చే

అప్పటి ప్రజలు అన్యాయం కింద సచ్చే

ఇప్పటి ప్రజలు ఆధునిక బానిసత్వం కింద బ్రతుకు ఈడ్చే

స్వయంపరిపాలన అచ్చినా సుపరిపాలన ఇంకా రాలే అని

ఈ ఆధునిక తెలుంగువాఁడు దినం దినం మూగబోయి ఏడ్చే

***

రాజులు రాజ్యాలు పాయే,

మంత్రులు మండలాలు అచ్చే

రాజరిక వారసులు పాయే,

వారసత్వ రాజకీయం అచ్చే

శాసనాలు చాటింపులు పాయే,

జీ.ఓ.లు ఆర్డర్లు అచ్చే

దురాగతాల పాలన పాయే,

నేరపూరిత పరిపాలన అచ్చే

అప్పటి జనాలు మూర్ఖత్వం కింద సచ్చే,

ఇప్పటి జనాలు కుతంత్ర తంత్రాల కింద బ్రతుకు ఈడ్చే

ప్రజా పాలన అచ్చినా సుభిక్ష పాలన ఇంకా రాలే అని

ఈ భారతీయుడు క్షణం క్షణం ఆర్ద్ర పూరిత రౌద్రంతో దిక్కులు పిక్కటిల్లేలా అరిచే

****

మాణిక్యం

చివరి పాదం చేరాలంటే

మొదటి అడుగు వెయ్యాల్సిందే

ఎక్కే నిచ్చెన మింగే పామును

దాటి ముందుకు పోవాల్సిందే!

మహా సంద్రం దాటాలంటే

హాయి తీరం వదలాల్సిందే

అలల హోరు గాలి జోరు

తట్టుకోని సాగిపోవాల్సిందే!

శిఖరాన్ని అధిరోహించాలంటే

రాళ్ల బాట పట్టాల్సిందే

అలుపు ఎరుగక ఎక్కాల్సిందే

జారిపోయినా లేచి మళ్లీ మొదలెట్టాల్సిందే!

మెరిసే మాణిక్యం అవ్వాలంటే

పుడమి భారం మోయాల్సిందే

అగ్ని కాష్టంలో రగలాల్సిందే

సమ్మెట పోట్లను చవి చూడాల్సిందే!

ఎందరిలో ఒకరవ్వాలంటే

నీ దారినీ నువ్వే వెయ్యాల్సిందే

వేసిన దారిపై ఉరకాల్సిందే

ఓడి-పడినా, లేచి మళ్లీ పరిగెత్తాల్సిందే!

ఉరికి ఉరికి గెలవాల్సిందే

గెలిచి గెలిచి మెరవాల్సిందే

మెరిసి మెరిసి చరిత్రలో నిలవాల్సిందే!

****

గెలుపు

తలరాతను మట్టున పెట్టి,

విధి బ్రహ్మను పక్కకు నెట్టి

కాలానికి కష్టం తోడై,

కష్టానికి సంకల్పం నాందై

గమనానికి స్వప్నం నీడై,

గగనానికి నిచ్చెన నీవై

గమ్యానికి మార్గం సిద్ధం,

ఇక గెలుపన్నది అనివార్యం అద్వితీయం

****

కోపగ్రస్తులు

నీదు కోపం నీకు నీవే శాపం

నీ తనువుకు నీవే హానికరం

నీ మనసుకు నీవే బాధాకరం

నీ బ్రతుకునకు నీవే సంకెళమయం

శాపగ్రస్తులు కైనా ఉండును శాపవిమోచనం 

కోపగ్రస్తులకు లేనే లేదు శాంత జీవన పయనం

వారి జీవనం నిత్య సజీవ ఖనన-అగ్ని దహనం 

శాంతగ్రస్తులకు నరక లోకమున విధించిన

                            నరుకు శిక్షలు అయినా 

వారికి అది పూల తోటలో 

                        పుష్పాల ఆటతో సమానం 

క్రోధమే గోచరించు నరుని జీవము దుర్భరం

శమమే గోచరించని జీవము దుఃఖ మయం

తన అస్తమయానికి తనే వేసుకుంటున్న ముళ్ల మార్గం

కోపము వీడి శాంతచిత్తుడు అయినా వాడికి ఇక

జయమే జయము

జయమే జయము

****