Tribute to Sri Sri

After reading Mahaprasthanam by Sri Sri, I was profoundly moved by his free verse writing style. In the foreword he penned in London (in 1980) for Mahaprasthanam, he discussed globalization, noting that jingoism, much like classicism, can be a significant obstacle to a nation's growth. Sri Sri was truly ahead of his time. His poem ఋక్కులు, which explores the inspiration behind writing poetry, deeply resonated with me and inspired me to create a similar piece on the art of story writing.

Below is my poem, heavily inspired/copied from ఋక్కులు poem, which is about story writing. Now don't call me a copy cat, as I don't feel ashamed to copy sri sri

కథా కమనీయం

మహా భారత ఇంపు, తెల్ల దొరల కంపు, నేటి ఐ.టీ. గుంపు
    చిన్నగా చూడకు దెన్నీ!
    కథామయమేనోయ్‌ అన్నీ!

హిస్టరీలు, మిస్టరీలు, అల్లెగొరీలు
    నీవైపు  చూస్తూ ఉంటాయ్‌!
    తమ గుట్టు విప్పమంటాయ్!

జేబు నోటు, మన ఓటు, వీధి పోటు
   కాదేదీ కథకు అనర్హం!
   జొనౌను కాగితాబర్హం!

ఉండాలోయ్‌ కథామోహం!
   రాయవోయి కథా నిర్దేశం!
   దొరకదటోయ్‌ కథామూలం!
   కళ్లంటూ ఉంటే చూసి,
   వాక్కుంటే వ్రాసి!

కథొక ఊపే ఉన్మాదం!
కథొక మరువలేని మధుర ఘట్టం!
కథా కమనీయం!
కథా కమనీయం!

-----------------------

ఐ.టీ. = Information Technology
కాగితాబర్హం= tearing papers (in theaters)
హిస్టరీలు, మిస్టరీలు, అల్లెగొరీలు =  histories, mysteries, allegories=short story)

The following is my tribute to Sri Sri for his Mahaprasthanam and for invoking love of Telugu poetry in me.

కలంలో పదం,  కంట్లో ఆర్ద్రం
మస్తిష్కంలో మథనం,  మదిలో ఆవేశం
కడుపులో కార్చిచ్చు, ఇవ్వని కలిపితే వచ్చు
        సల సల
        మరిగే సలిగె
        రగిలే  పొగిలే                                   
        రవిలే రవిలే
నీ పదమంజరి

కావా అవి
        నాస్తికుల మురి
        కర్షకుల పురి
        చాందసుల ఉరి
        సోమరుల సరి
        శ్రామికుల  పరి

        ఆలోచనా తరి
        ఉన్మాద ఝరి 
        ఆశల విరి
        తెలుగు సిరి
        పాఠకుల ఆనంద లహరి

కవితాహాలిక కవిప్రేరక
ఇదిగో అందుకో నా తెలుంగు పదాంజలి

-------------------
సలిగె = అహంకారపూరిత వచనములు
మురి = pride
పురి = pride/ basket to store grain
పరి = army
రగిలే=పొగిలే=రవిలే=రవిలే=boiling

भिक्षुवर्षियसि

पथ के तट पर, पेड़ के तल में,

बुझी हुई भट्टी की तरह बूढ़ी

एक बैठी है!

पीड़ित, मक्खियों की भिनभिनाहट

अब सहन न हो पा रहा उससे!

बालों में चांदी उतर आई है उसकी,

शरीर पर सिलवटें,

कांतिविहीन कांच की आंखें,

उससे तो शाप ही बेहतर लग्ता!

गिर गई वो बीमार पड़के,

भीख भी न मांग सकती, बलहीन जो;

आ रहा है शीतकाल,

घर न उसका, निःसंग जो!

वृद्ध बनके, घुटने कंटके

जीवन पर विश्वास हिलके,

पास में पत्थर की तरह

निर्जीव बनके, 

टुकड़ों में बंट के, गिर पड़ी वो !

"वो बूढ़ी मरगयि तो

वो पाप किसका"

हवा का झोंका

पूछ  रहा मुझसे

हड्डी को चबाते हुए

कुत्ते ने भी कुछ न कहा ,

मक्खी को मारकर

छिपकली भी चल पड़ी !

घने अंधेरे में,

धूल की मेले में,

“ये मेरा पाप नहीं” कहकर

जूठी थाली उड़के आई !

-written by Sri-Sri(Mahaprasthanam - bikshuvarshiyasi)

Translated by telugufile

Gunturu seshendra sharma poems snippet hindi translation

राहु की पकड़ एक सेकंड अखंड भी हो तो

लोक बांधव समाप्त हो जाएगा क्या?

मूर्ख घड़ी के कांटे को रोक दे तो

काल गमन उल्टा हो जाएगा क्या?

कुटिल जन के सम्मिलन को

एक क्षण पल का विजय मिल जाए तो

ये विश्व सृष्टि विच्छिन्न हो जाएगा क्या?

सारे असुर मार्ग में अवरोध डालें तो

पूरी मानव जात मिट जाएगा क्या?

Above poem(or just snippet of poem) is from Telugu book naa desham naa prajalu(my country my people) written by  Gunturu seshendra sharma.

Hindi Translation by telugufile

Sri Sri Mahaprasthanam's parajithulu (పరాజితులు) hindi translation

పరాజితులు (Telugu)

అలసిన కన్నులు కాంచేదేమిటి?
తొణకిన స్వప్నం,
తొలగిన స్వర్గం!

చెదరిన గుండెల నదిమేదేమిటి?
అవతల, ఇవతల,
అరులై ఇరులై!

విసిగిన ప్రాణుల పిలిచేదెవ్వరు?
దుర్హతి, దుర్గతి,
దుర్మతి, దుర్మృతి!

-- శ్రీ శ్రీ

पराजित (Hindi translation)

थकी आँखें, देख क्या रहे हैं?
बिखरा स्वप्न,
बिछड़ा स्वर्ग!

घायल हृदय, ध्वनि क्या निकाले?
रात - दिन,
राग - द्वेष!

हताश प्राणी, किसे पुकारे?
दुर्हति, दुर्गति,
दुर्मति, दुर्मृति!

-- श्रीश्री
-- translated by telugufile

Note: The translations in lines 4, 5, and 6 are inspired by the original meaning but are not direct translations. I couldn't provide an exact translation as I aimed to maintain the rhythmic flow of the entire poem. Finding rhythmic equivalents in Hindi that matched the Telugu original while preserving symmetry in both was challenging. Telugu poem is in plural tone where as Hindi is in Singular tone.

Sri Sri Mahaprasthanam's KalaRavi (కళారవి) hindi translation

కళారవి (Telugu original)

పోనీ, పోనీ,
పోతే పోనీ!
సతుల్‌, సుతుల్‌, హితుల్‌ పోనీ!

పోతే పోనీ!
రానీ, రానీ,
వస్తే రానీ!
కష్టాల, నష్టాల్‌,
కోపాల్‌, తాపాల్‌, శాపాల్‌, రానీ!
వస్తే రానీ!
తిట్లూ, రాట్లూ, పాట్లూ, రానీ!
రానీ, రానీ!

కానీ, కానీ!
గానం, ధ్యానం!
హాసం, లాసం!
కానీ! కానీ!
కళారవి! పవీ! కవీ!

-- శ్రీ శ్రీ

कलारवी (Hindi translation)

जाने दो, जाने दो,
जाना है तो जाने दो!
साथी, संतान, शुभचिंतक को जाने दो!

जाना है तो जाने दो!
आने दो, आने दो,
आना है तो आने दो!
कष्ट, नष्ट,
कोप, ताप, शाप को आने दो!
आना है तो आने दो!
निंदा, बाधा, दुविधा को आने दो!
आने दो, आने दो!

चलने दो, चलने दो!
गान, ध्यान,
हास्य, लास्य!
चलने दो! चलने दो!
कलारवी! पवि! कवी!

-- श्रीश्री
translation by (telugufile)

Sri Sri Mahaprasthanam's Aham (ఆః!) hindi translation

 Sri Sri original ఆః! poem

నిప్పులు చిమ్ముకుంటూ
నింగికి నే నెగిరిపోతే,
నిబిడాశ్చర్యంతో వీరు-

నెత్తురు క్రక్కుకుంటూ
నేలకు నే రాలిపోతే,
నిర్దాక్షిణ్యంగా వీరె...

-- శ్రీ శ్రీ

Hindi translation

आग उगलते हुए
आकाश चुने पर,

निबिडाश्चर्य मे ये लोग-

रक्त वमन कर 

धरित्रि पे गिर जाऊं तो

यही निर्दय लोग  ...

-- श्रीश्री

translation by (telugufile)

Sri Sri Mahaprasthanam "I" Hindi poem translation

In Sri Sri's Mahaprasthanam, there is a poem titled "I" that I attempted to translate into Hindi. I made sure to stay as true to the original as possible, with only a few words altered. true translation was only possible because of Sanskrit words usage in original poem. It makes me wonder why Mahaprasthanam, considered a crown jewel of Telugu literature, was never translated into any other language. I hope to translate few more in future. If mahaprasthanam is already translated into Hindi, then its my bad to be not able to find it. interestingly Hindi version of Kalki 2898 AD movie uses parts of jaganatha ratha chakralu hindi translation.

Original Telugu version 

భూతాన్ని యజ్ఞోపవీతాన్ని, వైప్లవ్యగీతాన్ని నేను!
స్మరిస్తే పద్యమ్‌,
అరిస్తే వాద్యమ్‌,
అనల వేదికముందు అస్రనైవేద్యమ్‌!

లోకాలు, భవభూతి శ్లోకాలు, పరమెష్టి జూకాలు నా మహోద్రేకాలు!
నా ఊహ చాంపేయమాల!
రస రాజ్య డోల!
నా ఊళ కేదార గౌళ!

గిరులు, సాగరులు, కంకేళికా మంజరులు, ఝరులు నా సోదరులు!
నేనొక దుర్గం!
నాదొక స్వర్గం!
అనర్గళం, అనితర సాధ్యం, నా మార్గం!

Hindi Translated version  

भूत हूं, यज्ञ का तेज हूं,
विप्लव का गीत हूं मैं!
स्मरन् पे पद्य,
चीख़ पे वाद्य,
अग्नि वेदिका के साम्ने रक्त नैवेद्य हूं मैं! 

सारे लोक, भवभूति के स्लोक,
परमेश्वर के झुमके, मेरे महोद्रेक हैं!
मेरी कल्पना चम्पक माला,
रस राज्य डोला!
मेरी बांसुरी राग भैरवी!

पर्वत, नदियां, कंकेलि के कलियाँ, झरने, मेरे सहोदर हैं!
में हूं एक दुर्ग!
मेरा है एक स्वर्ग !
अनर्गल अनिवार्य है मेरा मार्ग! 

సాఫ్ట్వేర్ శ్రామికుడు

 I've had this question lingering in my mind for a long time: what kind of poetry does one write? A person who is hungry for something writes poetry about that hunger of something. that "something" can be anything like god, food, love, women/man, nature and so on. A person's poetry is shaped by their childhood, environment, and education.

Now, having worked in the IT industry for sometime, I thought it would be fitting to write about the life of a software engineer. This is my humorous take on being a software engineer, expressed in the form of a poem with emphasis/stress at the end of each line...

సాఫ్ట్వేర్ శ్రామికుడు

ఓ సాఫ్ట్వేర్  శ్రామికుడా,  ఓ సాఫ్ట్వేర్ శ్రామికుడా 

చదివావ  గో దండకాన్ని,
              సి మండలాన్ని,
              ఇ పండితాన్ని...                                                    (GO, C, E programming languages)

రచిస్తున్నావా రస్టోతరాణి, 

                  సిక్వేల్ స్వరాని, 

                పైతాక్షరాని...                                                   (rust, SQL, python)


అళుతున్నావా జావా తీగల రాగ సుధామాలికని, 

                    గో చర్య గమకాని, 

                    రూబి పీచు డమకాని...                                      (java threads, go routine, ruby fiber) 

                                                                                          

విపుతున్నావా సిపిపి ముష్టి  మెమరీ లీకుల అష్ట-కష్టాలని, 

                                                        కష్ట-నష్టాలని,

                                                        నష్ట-వృష్టాలని...                                        (CPP=C++)

సమావేశాల్లో సందిస్తున్నావా  బిరాల తేదీలని,

                                       నిరాల చాడీలని, 

 కొని తెచ్చుకుంటునావా ఎక్కడ లేని ఇక్కట్లని ...

ఆలకిస్తున్నావా కాలాబీతి శోధనా సాధకుల ఆర్థ నాదాలని, 

                                                          వ్యర్థ నినాదాలని,  

                                                          కొండెన్గి కథనాలని...  

గర్జిస్తున్నావా మరి, తిమిరాలు కావు అవి తృష్ణలూ అని,

                           ఉట్టి తూటాలని,

                           పిల్ల-గాలి వాటాలని... 

ఆశ పడుతున్నావా ప్రమోషన్ వస్తుందని,

                           ఇంక్రిమెంటు తెస్తుందని,

                           ఆన్ సైట్ పోవొచ్చని,

                           డబ్బులు ఎనికేయొచ్చని,

                           పిచ్చి పిచ్చిగా రిచ్ అయిపోవొచ్చు అని...            (promotion, increment, on-site, rich) 

బాధ పడుతున్నావా జాబు పోతుందని,

                              డెడ్లైన్ వస్తుందని,

                              హైక్ తన్నిందని,

                              స్టాక్ మునిగిందని,

                              ముపై దాటిందని,

                              జుట్టు రాలిందని,

                              ఉన్నది ఊడిందని...                                          (job, deadline, hike, stock)

అర్థమైందా ఇది పెద్ద వేస్టు అని, 

                ఈ ముష్టి కన్నా వైరాగ్యమే బెస్టు అని,

                హిమాలయాల్లో ఉండు రెస్టు అని...                                               (waste, best, rest)

కాని ..... 

మరిచితివా  ఈరోజు సండే అని,

                  రేపు మండే అని,

                  ఆఫీస్ కి పోవాలనీ,

                  ఇక  వేదాన్ని కట్టి పైన ఎటాలని,

                  నిద్ర పోవాలనీ...

ఓ వెర్రి, అరి కట్టు పిసినేశ్వర 
ఓ మంద మృదు సూచికేశ్వర
ఓ తిక్క యంత్ర నిర్దేశ్వరా 
ఓ శోధనా సారథి, యోచనానిది,  స్పురద్రూపి  పాహిమాం పాహిమాం పాహిమాం   


Meanings
(jira in telugu = speech)

వృష్టా: shower

బిరాల: faster
నిరాల: special


గర్జిస్తున్నావా మరి, తిమిరాలు కావు అవి తృష్ణలూ అని, ఉట్టి తూటాలని, పిల-గాలి వాటాలని

"Are you roaring that they are not darkness(bugs) but desire(requirements), empty-bullets(not a real bug) and small winds( small bugs)?"
తిమిరాలు: darkness
తృష్ణలూ: desire

ఓ వెర్రి, అరి కట్టు పిసినేశ్వర
Ō vēri, ari kaṭu pisinēshvara

"Oh mad, miser who pays tax"
అరి: tax
ari katu is word play for tax payer and tax cut(u) implying TDS deduction

ఓ మంద మృదు-సూచికేశ్వర
Ō manda mṛudu sūchikēshvara

"Oh slow/gentle lord of soft-instructions (O dumb lord of software)"
suchika+ishwara
suchika: instruction

ఓ శోధనా సారథి, యోచనానిది, స్పురద్రూపి పాహిమాం పాహిమాం పాహిమాం
Ō śhōdhanā sāratḥi, yōcanānidi, spuradrūpi pāhimāṁ pāhimāṁ pāhimā

"Oh Tester, Project-Manager, and Manager (handsome), protect us, protect us, protect us"
śhōdhanā sāratḥi: tester (metaphorical meaning)
yōcanānidi: yochana + nidhi = Project Manager (One who plans) (metaphorical meaning)
spuradrūpi: handsom = Manager (metaphorical meaning)